انهایی خوشبختند که فقط کاری که برایشان جالب است را باید انجام دهند این اشخاص خوشبختند چون دارای انرژی و شادابی بیشتری هستند و کمتر نگران و خسته اند

                               انرژی های شما همان جایی هستند که علایقتان است

روز یکشنبه ۲۰/۸/۱۳۸۶ هشتمین جلسه ی کلاس جامعه شناسی در ادبیات بود .استاد تصمیم گرفتند خودشون ادامه ی بحث جلسه ی قبل رو توضیح بدن به اضافه ی بحث های دیگری در پیرامون اون موضوعات.و من مطالبی که سر کلاس نوشتم و می نویسم مطالب خوبی بودن:

اجتماعیات در ادبیات چیست و چه زمینه های فرهنگی و اجتماعی باعث ظهور این مقوله شد و اینکه جای نظریات اجتماعیات در ادبیات در کلیات کجاست و این دیدگاه تا به امروز چه دستاوردهایی برای ما داشته است؟

تا کنون بحث نظری درباره ی چیستی.چگونگی و چرایی درباره ی اجتماعیات ارائه نشده است و اکثر مقالات بحث هایی است درباره ی یک اثر ادبی از این دیدگاه . مطالعه ی اثار یک ادیب از این دیدگاه . مطالعه ی دوره تاریخی از این دید گاه. ولی بحث های روش شناختی . معرفت شناختی و نظری جامعه شناسی در ادبیات در ایران رشد نکرده است و این باعث شده به صورت بحث یا دیدگاه غیر دانشگاهی بدون روش همچنان باقی می ماند.

نکته اول:ما یک شکل بنیادی درباره ی تلقی از اجتماعیات در ادبیات نداریم.

نکته دوم:اجتماعیات در ادبیات تاریخی دارد ان تاریخ عبارت است از

جامعه شناسی در ایران ابتدا در سال ۱۳۱۲ توسط ویلیام هاز انسان شناس المانی که توسط دولت المان اعزام شده بود در دانشسرای تربیت معلم درسی به نام جامعه شناسی تعلیم و تربیت

(علم الا جتماع)میداد و سپس این درس به دکتر غلامحسین صدیقی پدر جامعه شناسی در ایران منتقل شد .

صدیقی به عنوان واضع جامعه شناسی مقوله ی اجتماعیات در ادبیات را برای اولین بار به کار برد و این درس را ابداع و تدریس کرد مهم ترین شاگرد وی دکتر محمود روح الامینی است که کتاب اجتماعیات در ادبیات فارسی را نوشته اند .

دو ویژگی دکتر صدیقی:۱ـ تفکر ناسیونالیستی ۲ـ پوزیتیویست+اثبات گرا

اجتماعیات در ادبیات حاصل یک رویکرد ناسیونالیستی و پوزیتیویستی به جامعه شناسی و ادبیات در ایران در دوره ی اغازین شکل گیری علوم اجتماعی است.

زمینه های ظهور ایده ی اجتماعیات در ادبیات :

۱ـ تفکر ناسیونالیسم فرهنگی که موارد فرهنگی زیر را شامل می شود:

(سرزمین.زبان.اداب و رسوم ایرانی.نژاد اریایی.سرکوب اقوام و قومیت ها.فرهنگ زرتشتی)

ریشه های ان به دوره ی مشروطه بر می گردد.اولین ویژگی ان دوره این بود که هم به اندیشه های سیاسی و هم به روشنفکران مربوط می شد.

ما باید به منابع فرهنگ بومی خود توجه کنیم و تمدن و پیشرفت جامعه را بر اساس منابع خود دنبال کنیم و  این منابع به منابع فرهنگی بدون اسلام (زبان و ادبیات فارسی)خلاصه می شود.

در این دوران است که علی اکبر دهخدا و چهره های بزرگ ادب فارسی ظهور می کنند و طبیعی است که این رشته(اجتماعیات)یک رویکرد ناسیونالیستی و پوزیستیویستی به ادبیات فارسی است و دوم اینکه یک رویکرد بین رشته ای است که سعی میکند از منظر جامعه شناسی به ادبیات و منابع ایرانی و عمدتا فارسی بپردازد.

۲ـ تفکر پوزیتیویسم :که شامل موارد(تجربی.روش سیستماتیک .کمی گرایی در علم. عینی گرایی در علم. قائل به توان و قدرت استقراء در علم )

۳ـرویکرد اجتماعیات در ادبیات یک رویکرد مشروعیت بخش و بومی ساز برای رشته ی ناسیونالیستی ساخته ی جامعه شناسی در ایران است.

۴ـیک رویکرد واسط برای پیوند منابع فرهنگی ایران با دانش های جدید بود

اجتماعیات در ادبیات پیش از انکه توسط جامعه شناسان با استقبال روبرو شود توسط کسانی که در حوزه های ادبیات و زبان فارسی فعالیت می کردند مواجه شد و این یک ایده ی حاشیه ای بوده و تا به حال جدی تلقی نشده است و به صورت ایده ای که در نظام دانشگاهی جا باز کند وارد نشد .

حالا چرا ذر حاشیه قرار گرفت:

۱ـ اجتماعیات در ادبیات فارسی دارای ما به ازای جهانی یا غربی نیست به این معنا که شاخه های دیگر جامعه شناسی در دنیای غرب ما به ازاهایی دارند که ما می توانیم انها را ترجمه و استفاده کنیم.

۲ـ اجتماعیات در ادبیات فارسی پیش از انکه یک رویکرد علمی یا دانشگاهی به ادبیات باشد یک رویکرد سیاسی به ادبیات و جامعه شناسی است

۳ـ اجتماعیات در ادبیات به دلیل نداشتن متخصصان و محققانی که در علوم اجتماعی تربیت یافته باشند و توانایی لازم برای تولید دانش بنیادی و نظری داشته باشند عملا فاقد برخورداری از امکان و فرصت برای رشد و توسعه را داشت.و باعث شد این ایده تا امروز در یک سمت باقی بماند و به جایگاهی کلیدی در دانشگاه ها اختصاص نیابد

اجتماعیات در ادبیات د تاریخ نیم قرن مراحل مختلفی را طی کرده است

۱ـ استخراج مضامین و موضوعات اجتماعی در ادبیات فارسی بود. ادبیات فارسی مبنا و هدف این رویکرد بود ۲ـ در دوره ی بعد توصیف شرایط اجتماعی ـتاریخی دوره های مختلف ادبیات فارسی ۳ـو در اخر بیان زندگی نامه

و در اخر هم استاد نمونه هایی برای ما ذکر کردند که فقط مورد سوم ارزش ادبی داشت:

۱ـ جامعه شناسی در اثار سعدی ۲ـسیمای جامعه در اثار سنایی

 ۳ـزمینه های ایرانی در شعر فارسی (شفیعی کدکنی)

هر روز در پی ان باشیم که چگونه می توانیم شخصی را خوشحال کنیم.